Purebasic yıllardır duyduğum ama bir türlü denemeye fırsat bulamadığım bir programlama dili. Öveni çok olurdu, başta “Windows, Linux, MacOS ve Amiga üzerinde derleme yapabiliyorsunuz”, sonra “sade ve basit”, “güzel bir IDE’si var” denirdi.

Son haftalarda public chat kanalımız #retrojen’de yatu nickli arkadaşımızın basic programlama denemeleri yapması bana PureBasic’i tekrar hatırlatmıştı. Bu hafta sonu ise, sohbet ederken 64bit derleyiciler konusunda konuşmaya başladık ve yorganın altından yine purebasic çıktı. Eh madem x64 derleyicisi de var, bir deneyelim bakalım yetti canıma dedim, neymiş bu pb:
Hemen indirdim ve hello world yazmaya koyuldum. Helloworld düşündüğümden de basit çıktığı için **MessageRequester(“Message Box”, “Hello World”)** bir scroller yazmaya başladım. Doğrusu purebasic’in antikalıkları sayesinde yarım saatte bitecek iş 4 saatimi aldı. Öncelikle alpha kanalı olan bir bitmap’i cropladığınızda alpha’sı gidiyor. Bu durumda fontların arka planları siyah bloklara dönüştüğü için keyfim kaçtı. 1-2 saat bunu yapmanın yöntemini aradım internet üzerinde. Malsef bu kadar popüler bir basic varyasyonunun nette neredeyse hiç (google’da çıkmadı valla) örnek kodu bulunmuyor. Kısa, genelde bir paragrafı geçmeyen, çok yüzeysel açıklamalarla yetinmek zorundasınız. Bence purebasic’in en büyük problemi burda. Yıllardır geliştirilen (dikkat: 10 yıl) bir programlama dilinin bu kadar komik dökümantasyona sahip olması üzücü.

Neyse sonuçta problemleri dededen kalma yöntemlerle çözerek yola devam edince, bir Basic türevi olarak gayet hızlı çalıştığını gördüm. Görünüş olarak bayağı ilkel görünüyor, hafif bir 16 bit havası bile var denebilir 😀 Dökümante edilmemiş acaip kısıtlamaları da var. Ama bence yeni başlayanlar için işe yarayabilir. Object Oriented (Obje yönelimli) değil, bayağı oldschool, procedure oriented, çocukluğunda 8bit bilgisayarında basic kullanmış olanlar için aynı tadı 64bitte yaşamalarını sağlıyor.

Belki de en güzel yanı dağıtım şekli, bilmiyorum sizde çalışacak mı ama, build exe komutu verince, her kütüphanesi içinde bir exe yaratıyor, hiçbir dış DLL’e ihtiyaç duymuyorsunuz.

Neyse sonuç olarak, ilk purebasic denemem, modern basic’lere pek benzemiyor, ama sonuç olarak 4 saatte aşağıdakini yapabildim, pure basic’in iyi mi kötü mü olduğu konusundaki takdir sizin:

Purebasic Intro: 750kb
(dikkat müzik araklamadır (andromeda/playboy), diğer herşey, intronun yazımı sırasında kendi pc’imde yaratılmıştır)

ilk purebasic denemesi başlıyor:
[13.02][23:09] ref_ scroller kasayım şimdi
[13.02][23:09] ragnor_ 🙂
[13.02][23:09] ragnor_ aha çıkıyo intro
…
son rötuşlar, çalma çırpma bir müzik:
[14.02][01:56] ref_ bu xm arşivi nerdeydi yav?
[14.02][02:04] ref_ neyse chiptune’den aldım bitane

Bu bir scene release değildir, denemedir!

Sonuç: Purebasic, aşamadığınız limitasyonları olan bir basic türevi. Ama bu yazdığım kesinlikle hiçbir optimizasyondan geçmemiş, aksine savruk ve mektup yazar gibi baştan sona dümdüz kodladığım intronun çalışma hızı beni etkiledi. Ayrıca debugger’ında profiling gibi çok önemli özellikleri de var. Bilmiyorum kime yarar ama Inline assembler da destekliyor. İleride birkaç küçük program deneyebilirim üzerinde. Eğer faydalı bulursam da register edeceğimden eminim. Demo versionu WinAPI kullanmaya izin vermiyor, ama bu introda benim ihtiyacım olmadı. Büyük olaslılıkla ciddi birşey yapmaya kalkarsak registered version gerekecektir.

Sırada Freebasic ve BlitzMAX var. Seneye artık. Bu yıllık basic hakkımı Sinclair Basic için kullanacağım 😀

Daha önce yazdığım arama plug-in’ini Open Search 1.1 dizimine göre düzenleyip, mozSearch eklentilerini de kullanacak şekilde tamamladım. Şu anda AMO’da yani “Add-ons for Mozilla” sayfasında biri test edip yorum yazana kadar experimental olarak bekliyor, elbetteki güvenle kullanılabilir.

http://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/13183/

Ayrıca martijn’de birkaç düzeltme önerdi ve şu anda bu add-on WOS tarafından onaylı ilk Opensearch eklentisi haline geldi. Eklenti özellikle Moz kullanıcıları için uygun olsa da, tüm opensearch destekleyen uygulamalarda kullanılabilir. Büyük olasılıkla yakında çıkacak GoogleOS’da da kullanılabilecektir. Ayrıca ie8’in de opensearch desteklediği söyleniyor, ama denemeden bilemeyiz 😀

Neyse bu ay da girdi olmadan geçmemiş oldu.. oh be.

Son günlerde zx spectrum işlerime kısa bir ara verip (bu işi Hades yüklendi şu aralar) c64’e bakmaya başladım. Kendimce bir 8bit’i tanımanın birinci koşulu ona grafik çizmekten geçiyor. Böylece neredeyse tüm donanım limitlerini öğrenmiş oluyorsunuz. Ama c64 konusunda öyle acemiymişim ki, renk paleti konusunda bile birşey bilmediğimi gördüm.

Elbetteki c64’ün renk paleti kahverenginin 16 tonundan oluşuyor. Ama 64 camiası bunu pek kabullenememiş görünüyor ve internette girdiğim her sayfada farklı 16 renk bulduğumu söylemeliyim. İlk başta safça ilk girdiğim sitedeki renkleri photoshop’a aktarmış ve bir grafik çizmeye başlamıştım. Sonra grup arkadaşım Wisdom bana Timanthes ya da oxPaint kullanmamı önerdi. Çizimimi bu programlara attığımda bir hüsranla karşılaştım. Kullandığım (internetteki c64 konulu bir web sitesinden alınma) renk paleti aslında bir 64’cünün fantezisi olmalıydı. Doygun bir kırmızı, sarı, turuncu… Timanthes’de ise o renklerin hiçbiri yoktu elbette. Ama sonra işin detayına inince üzülerek Timanthes’in paletinin daha doğru olduğunu öğrendim. Daha fazla ilerlemeden önce kullanacağım palette karar kılmam gerektiğini gördüm.

Biraz uğraştıktan sonra boş bir PSD dosyası oluşturdum. isteyen bu boş dosyayı kendine çekebilir.

c64_palet

Üstteki resimdeki her bir rengin ayrı bir layer’da olduğunu söylemeliyim. En üstte c64 renk gamut’unu (sadece referans için, burdan renk almayın), sağda bu gamuta uygun dizilmiş renk paletini, solda ise benim göz zevkime göre dizilmiş olanı görüyorsunuz. Bu renkleri istediğiniz gibi dizebilirsiniz çünkü hepsi ayrı katmanlarda bulunuyorlar ve uygun şekilde gruplandırıldıkları için ekranın herhangi bir yerine sürükleyebilir, çıktı almadan önce tüm paletleri kapatabilirsiniz.

Adobe Photoshop PSD dosyasını alttaki bağlantıdan indirebilirsiniz (60kb):

http://www.veanewmedia.com/ardae/fish/c64_Blank_Project.psd

spectrum.gen.tr bundan sonra zx.gen.tr adresinde çalışacaktır. Taşınma işleminin biraz zamanımı alacağını baştan söyleyeyim…

Bu arada spectrum ile ilgili “Berbat Oyun Yarışması”na yolladığım berbat oyunları çekmek istiyorsanız buyrun:
(uyarıyorum, yarışmanın amacı berbat bir oyun yapmak):

Bubble Fight (bilgisayardan hızlı bubble sort yapabilir misiniz?):
http://www.veanewmedia.com/ardae/fish/BubbleFight01.zip 6kb
Q-A yukarı aşağı, Enter sayıları yerinden söker, Boşluk tuşu ile diziliminizi onaylayabilirsiniz.
(özelliği: sıkıştırılmış bir grafik mevcut 6912 byte 2700 byte’a indirildi)

Car Game (1985 yapımı bir oyunu oynamaya ne dersiniz?):
http://www.veanewmedia.com/ardae/fish/cargame.zip
(Özelliği: Alcatraz benzeri bir koruma ile turbo yükleme yapılıyor. Eğer 80’lerde olsaydınız teypten teype kopyalama bayağı zor olacaktı, ya da yazılım kopya programcıkları (Multiface olmadan) ile kopyalayamayacaktınız. MF olsa bile yükleme ekranının 4 saniyede yüklenişini göremeyecektiniz! Eheh, emulator devrinde pek anlamı yok değil mi 🙂 olsun)